Hướng dẫn đi xe máy

Bao nhiêu độ là quá lạnh để đi xe máy?

Giới hạn thật sự nằm quanh mức đóng băng. Quanh 0°C, khúc cua khuất nắng, mặt cầu và cầu vượt vẫn có thể còn sương giá và băng đen sau khi mặt đường thoáng đã tan. Trên mức đó, đồ bảo hộ và tốc độ quyết định giới hạn nhiều hơn nhiệt kế.

Với một chuyến đi, con số quan trọng là nhiệt độ bạn cảm nhận khi xe đang chạy. Khi nhiệt kế chỉ 5°C, ở 70 km/h da hở cảm nhận khoảng −2°C.

Với cả mùa đi xe, một mốc hữu ích là dưới 5°C trong sáu ngày. Các nhà khí hậu học coi mùa sinh trưởng đã kết thúc khi nhiệt độ trung bình ngày ở dưới 5°C sáu ngày liền, và Roveri mượn quy tắc đó để lên kế hoạch cho mùa đi xe. Một ngày lạnh không làm hết mùa.

Bắt đầu miễn phí. · Không cần tài khoản, không cần đăng ký.

Trên xe, nhiệt độ cảm nhận là bao nhiêu?

Nhiệt độ cảm nhận trên da hở −2,3°C Đô thị, 60–80 km/h: từ −1,8°C đến −2,7°C Trên da đã dưới 0 độ, dù nhiệt kế vẫn trên 0.

Bảng nhiệt độ cảm nhận khi đi xe máy

Không khíĐô thị70 km/hĐường thường90 km/hĐường lớn130 km/h
+10°C4,7°C4,1°C3,2°C
+5°C−2,3°C−3,1°C−4,2°C
0°C−9,3°C−10,2°C−11,7°C
−5°C−16,3°C−17,4°C−19,1°C
−10°C−23,4°C−24,6°C−26,5°C

Công thức nhiệt độ cảm nhận do gió (wind chill) của Cơ quan Khí tượng Quốc gia Hoa Kỳ (NWS), tính ở tốc độ ghi trên mỗi cột. Cột đường lớn nét đứt nằm ngoài bảng NWS đã công bố. Các giá trị dành cho da hở, không phải da dưới đồ bảo hộ.

Khi nào hết mùa đi xe

Một chuyến đi là chuyện tốc độ. Cả mùa là chuyện những ngày lạnh nối tiếp nhau. Ba bậc bên dưới là quy tắc ước lượng của riêng Roveri để lên kế hoạch, dựa trên các định nghĩa khí hậu đã công bố, không dựa trên tiêu chuẩn nào về xe máy.

  1. Cuối mùa <10°C · 5 ngày

    Mùa thu theo khí tượng. Vẫn đi được; hãy xếp chuyến đi vào những giờ ấm hơn.

  2. Hết mùa <5°C · 6 ngày

    Mốc Roveri dùng để lên kế hoạch cho chuyến cuối cùng và cất xe.

  3. Mùa đông ≤0°C · 5 ngày

    Mùa đông theo khí tượng. Băng trên mặt đường trở thành chuyện phải tính đến.

Nhiệt độ trung bình ngày, từ 25 thg 10 đến 25 thg 11, 2020 Con số dưới mỗi ngày có nhiệt độ dưới 5°C: số ngày liên tiếp
0°5°10°15° Trung bình ngày 5°C 25 thg 10 27 1 1 ngày, đếm lại 29 31 2 4 6 1 1 ngày, đếm lại 8 10 12 14 16 18 20 1 2 22 3 4 24 5 25 6 Hết mùa đi xe vào ngày 20 thg 11 Xác định sau 6 ngày liên tiếp: 25 thg 11
Từ 5°C trở lênDưới 5°C

Trong ví dụ này ở vùng Munich (Đức) vào mùa thu 2020, hai ngày lạnh lẻ loi làm bộ đếm quay về từ đầu, và mùa đi xe chỉ kết thúc khi có sáu ngày lạnh liền nhau, bắt đầu từ ngày 20 tháng 11. Nhiệt độ trung bình ngày lấy từ dự án POWER của NASA.

Đây là các con số trung bình. Con số của bạn tùy vào nơi bạn đi.

Roveri cho bạn xem thời tiết đi xe hôm nay ở nơi bạn đang ở, còn “Đi đâu bây giờ” đánh giá theo từng giờ các điểm đến quanh bạn. “Đi đâu bây giờ” thuộc Roveri Pro, có dùng thử miễn phí.

Xem thời tiết của bạn trong Roveri

Đằng sau các con số

Công cụ tính hoạt động thế nào, vì sao trong phố cũng lạnh gần bằng trên đường lớn, và mỗi con số trên trang này lấy từ đâu.

  1. Công cụ tính hoạt động thế nào
  2. Vì sao trong phố cũng lạnh gần bằng trên đường lớn
  3. Ngoài nhiệt độ, điều gì quyết định một chuyến đi
  4. Quy tắc mùa đi xe từ đâu mà có

Công cụ tính hoạt động thế nào

Công cụ tính dùng công thức nhiệt độ cảm nhận do gió (wind chill) của Cơ quan Khí tượng Quốc gia Hoa Kỳ (NWS), công thức ước tính da hở mất nhiệt nhanh đến đâu trong không khí chuyển động. Trên xe máy, chính bạn tạo ra luồng gió đó, nên tốc độ chạy xe được dùng thay cho tốc độ gió. Đó là một phép gần đúng: công thức được xây dựng cho gió đo được, không phải cho tốc độ của người lái, và gió thật cộng thêm hoặc bớt đi so với tốc độ của bạn tùy theo hướng gió. Công cụ tính không tính đến gió thật.

“If the temperature is 0°F and the wind is blowing at 15 mph, the wind chill is -19°F. At this wind chill temperature, exposed skin can freeze in 30 minutes.”

Nguồn: US National Weather Service, Understanding Wind Chill

Đoạn trích có nghĩa là: khi nhiệt độ 0°F (khoảng −18°C) và gió thổi 15 mph (khoảng 24 km/h), nhiệt độ cảm nhận do gió là −19°F (khoảng −28°C), và ở mức đó da hở có thể bị tê cóng trong 30 phút.

NWS đặt hai giới hạn trên cùng trang đó, và công cụ tính đánh dấu cả hai. Nhiệt độ cảm nhận do gió được định nghĩa “only for temperatures at or below 50°F”, tức chỉ khi nhiệt độ từ 50°F (10°C) trở xuống, nên trên 10°C công cụ tính dùng tiếp chính công thức ấy và đánh dấu kết quả là ước tính, không bao giờ ấm hơn nhiệt kế. Bảng của NWS cũng dừng ở 60 mph, nên trên 97 km/h kết quả được đánh dấu là vượt ra ngoài bảng. Con số này mô tả da trần: kính mũ đóng lại, một lớp áo chắn gió và tay nắm sưởi kéo bạn trở lại gần với nhiệt kế, và khoảng chênh đó chính là việc của đồ bảo hộ. Bạn cũng sẽ đọc thấy rằng dưới một mức nhiệt nào đó lốp xe mất độ bám. Độ bám phụ thuộc vào hợp chất cao su, nhiệt độ của chính chiếc lốp và mặt đường, và Roveri không tìm thấy ngưỡng nào đã công bố mà Roveri có thể dựa vào, nên trang này không đưa ra con số nào.

Vì sao trong phố cũng lạnh gần bằng trên đường lớn

Trong công thức, mỗi km/h tăng thêm có tác dụng ít hơn km/h trước đó, nên những km/h đầu tiên làm lạnh nhiều nhất. Ở 5°C, tăng từ lúc đứng yên lên 50 km/h làm nhiệt độ da cảm nhận giảm 6,3°C; tăng từ 50 km/h lên 130 km/h chỉ giảm thêm 2,9°C. Vì vậy một chuyến ngắn qua phố với chiếc áo khoác mỏng có thể thấy buốt chẳng kém một chặng dài trên đường lớn: phần lớn cái lạnh đã đến trước khi kim tốc độ vượt quá 50 km/h. Hãy dựa vào đó để chọn đồ mặc: găng tay ấm và cổ áo kín cần cả trên đường đi làm, không chỉ trên những chặng dài ra khỏi thành phố.

Ngoài nhiệt độ, điều gì quyết định một chuyến đi

Mưa lúc nào, không phải mưa bao nhiêu

Tổng lượng mưa của cả ngày gần như không cho bạn biết gì. Một cơn mưa rào 20 phút lúc bảy giờ, tạnh trước chín giờ, vẫn để lại cho bạn một buổi sáng khô ráo; còn mưa phùn dai dẳng từ trưa có thể làm hỏng cả buổi chiều mà dự báo ghi “10% mưa”. Điều quan trọng là khung giờ khô ráo: những giờ liền nhau không mưa, và mặt đường đã có thời gian khô. Hãy xem giờ bạn định xuất phát và giờ bạn định về, vì khởi đầu tạnh ráo mà bốn giờ chiều mưa thì đường về sẽ ướt. Hãy tìm khung giờ, đừng nhìn con số của cả ngày. Nếu vẫn dính mưa giữa đường, bài hướng dẫn đi xe máy trời mưa nói cách chạy trên mặt đường ướt.

Gió: gió giật, không phải gió trung bình

Gió là yếu tố người đi xe hay đánh giá thấp nhất. Gió trung bình 25 km/h với gió giật 60 km/h là một chuyến đi khác hẳn so với gió đều 25 km/h, nhất là gió ngang trên đường trống trải và trên cầu. Hãy đọc tốc độ gió giật và hướng gió. Gió xuôi đều ít ảnh hưởng nhất, nhưng gió giật và những đoạn đường đổi hướng vẫn làm xe chao, và cùng cơn gió ấy thổi từ bên hông sẽ đẩy bạn lệch khỏi làn.

Nhiệt độ và quần áo

Nhiệt độ chỉ trở thành giới hạn cứng khi gần mức đóng băng. Trên mức đó, đồ bảo hộ dời giới hạn đi. Mặc nhiều lớp, một lớp áo ngoài chắn gió và tay nắm sưởi có thể biến một buổi sáng 3°C thành dễ chịu, và bản thân việc bị lạnh đã ảnh hưởng đến an toàn: tay lạnh cóng thì phản ứng chậm. Hãy coi nhiệt độ dự báo là con số khởi đầu, không phải kết luận, rồi điều chỉnh theo đồ bảo hộ và tốc độ của bạn.

Mặt đường

Mặt đường là nơi cái lạnh gây hại thật sự. Gần 0°C, khúc cua khuất nắng, mặt cầu và cầu vượt còn giữ sương giá và băng đen sau khi mặt đường thoáng đã tan. Những buổi sáng ẩm để lại nước đọng ở đúng những chỗ trũng quen thuộc. Mùa thu còn thêm lá ướt và sỏi bị nước cuốn ra các khúc cua. Không điều gì trong số này hiện ra thành một con số nhiệt độ; bạn chỉ biết được nhờ thuộc đường: chỗ nào trên cung đường quen vẫn còn lạnh và ướt.

Rét đậm, rét hại và băng giá

Ở Việt Nam, rét đậm là khi nhiệt độ không khí trung bình ngày xuống dưới 15°C, và rét hại là khi xuống dưới 13°C. Đây là nhiệt độ trung bình cả ngày, không phải nhiệt độ bạn cảm nhận khi chạy xe, nên không so được với công cụ tính ở trên. Khi có không khí lạnh mạnh, tin của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia có thể nhắc vùng núi cao Bắc Bộ đề phòng băng giá. Nếu có tin cảnh báo rét hại hoặc băng giá cho vùng núi mà cung đường của bạn đi qua, hãy hoãn chuyến đi hoặc đổi cung đường. Ngưỡng để phát tin cảnh báo là để cảnh báo cộng đồng, không phải giới hạn khi đi xe máy.

Quy tắc mùa đi xe từ đâu mà có

Mốc 5°C lấy từ chỉ số độ dài mùa sinh trưởng do nhóm chuyên gia về các chỉ số khí hậu (ETCCDI) định nghĩa: mùa kết thúc khi lần đầu tiên, sau ngày 1 tháng 7, có sáu ngày liền nhiệt độ trung bình ngày dưới 5°C. Các bậc 10°C và 0°C là cách Viện Khí tượng Thủy văn Thụy Điển (SMHI) xác định mùa thu và mùa đông bắt đầu: năm ngày liền dưới 10°C, và năm ngày liền từ 0°C trở xuống. Không quy tắc nào trong số này được viết cho xe máy. Roveri dùng chúng vì chúng đã được công bố và chúng bắt được một thay đổi thời tiết kéo dài, chứ không phải một ngày xấu trời.

Ở Anh, hết mùa đi xe còn kéo theo thủ tục giấy tờ. Người đi xe cất xe qua mùa đông sẽ khai báo xe không lưu thông bằng SORN (Statutory Off Road Notification), nhờ đó không phải đóng thuế đường bộ cho đến khi đóng thuế lại và đưa xe trở lại sử dụng.

Lo trời nóng thay vì trời lạnh? Công cụ tính này cũng tính được đến +45°C trong bài hướng dẫn bao nhiêu độ là quá nóng để đi xe. Còn nếu câu hỏi là có nên đi hay không, danh sách kiểm tra thời tiết trước khi đi xếp mưa, gió giật, lạnh và ánh sáng ban ngày theo đúng thứ tự cần xem.

ĐI ĐÂU BÂY GIỜ

Đọc dự báo theo giờ, đừng chỉ nhìn biểu tượng.

“Đi đâu bây giờ” trong Roveri lấy dự báo theo giờ từ Apple WeatherKit cho các điểm đến quanh bạn, chọn từ bộ dữ liệu 33.817 địa điểm có sẵn trong ứng dụng, rồi đánh giá từng nơi theo từng giờ. Tính năng này đọc đúng những chi tiết theo giờ mà bài hướng dẫn này mô tả, trên những nơi bạn thật sự có thể chạy xe đến, thay cho một biểu tượng cho cả ngày ở mỗi thành phố.

  • Đánh giá theo giờ cho các điểm đến quanh bạn, từ bộ dữ liệu 33.817 địa điểm có sẵn
  • Dự báo lấy từ Apple WeatherKit
“Đi đâu bây giờ” trong Roveri: trang Ninh Bình đang mở, được đánh giá “Tốt” từ 9 giờ đến 15 giờ; trong danh sách điểm đến quanh đó, Hà Nội, Sơn Tây, Vĩnh Yên, Tam Đảo và Hòa Bình hiện màu xanh, còn Bắc Ninh và Hải Dương bị đánh dấu mưa.

KHI Ở ĐÂY TRỜI LẠNH

Tìm nơi không lạnh.

Khi buổi sáng ở nhà báo lạnh, “Đi đâu bây giờ” xem giúp bạn buổi sáng ở những nơi bạn có thể chạy xe đến, đánh giá thời tiết đi xe của từng điểm đến quanh bạn theo từng giờ, để câu hỏi không còn là có nên đi không, mà là đi đâu. Thuộc Roveri Pro, có dùng thử miễn phí.

Cách tìm nơi có thời tiết đi xe tốt

  1. Mở “Đi đâu bây giờ” trong Roveri.
  2. Roveri đánh giá các điểm đến quanh bạn theo thời tiết đi xe, từng giờ một.
  3. Chọn nơi có khung giờ tốt nhất và lên đường.

Trang này chỉ là con số trung bình. Còn chuyến đi của bạn là hôm nay.

Roveri cho bạn xem thời tiết đi xe hôm nay ở nơi bạn đang ở.

Câu hỏi thường gặp

Lạnh đến mức nào thì không nên đi xe máy?

Có hai con số trả lời câu hỏi này. Với một chuyến đi, hãy xem nhiệt độ cảm nhận ở tốc độ của bạn: 5°C ở 70 km/h, da hở cảm nhận khoảng −2°C. Với cả mùa đi xe, một mốc hữu ích là nhiệt độ trung bình ngày dưới 5°C trong sáu ngày liền.

Hôm nay có quá lạnh để đi xe máy không?

Để biết hôm nay có quá lạnh không, hãy xem nhiệt độ cảm nhận ở tốc độ bạn sẽ chạy, rồi đến khung giờ khô ráo, gió giật và mặt đường. Ở 5°C và 70 km/h, da hở đã cảm nhận dưới 0 độ, nên đồ bảo hộ quyết định nhiều hơn dự báo.

Đi xe máy ở 100 km/h thì cảm nhận lạnh đến đâu?

Ở 100 km/h với nhiệt độ không khí 5°C, theo công thức của Cơ quan Khí tượng Quốc gia Hoa Kỳ (NWS), da hở cảm nhận khoảng −3,4°C. Với nhiệt độ không khí 0°C, da hở cảm nhận khoảng −10,6°C. Trên 97 km/h, kết quả là công thức được kéo dài ra ngoài bảng đã công bố.

Khi nào hết mùa đi xe máy?

Một quy tắc hữu ích để biết hết mùa đi xe máy: khi nhiệt độ trung bình ngày ở dưới 5°C sáu ngày liền. Quy tắc này mượn từ chỉ số mùa sinh trưởng của nhóm chuyên gia về chỉ số khí hậu ETCCDI, không được viết cho xe máy. Một ngày lạnh không làm hết mùa.

Có bảng nhiệt độ cảm nhận khi đi xe máy không?

Có, bảng nhiệt độ cảm nhận khi đi xe máy nằm ngay dưới công cụ tính trên trang này. Bảng cho biết nhiệt độ da hở cảm nhận với không khí từ 10°C xuống −10°C, ở tốc độ đô thị, đường thường và đường lớn, theo công thức nhiệt độ cảm nhận do gió của Cơ quan Khí tượng Quốc gia Hoa Kỳ (NWS).

Nhiệt độ cảm nhận do gió có áp dụng cho người đi xe máy không?

Nhiệt độ cảm nhận do gió áp dụng cho người lái, không áp dụng cho mặt đường. Cơ quan Khí tượng Quốc gia Hoa Kỳ (NWS) định nghĩa nó “only for temperatures at or below 50°F and wind speeds above 3 mph”, tức chỉ khi nhiệt độ từ 50°F trở xuống và gió trên 3 mph, và nói rằng nó “applies only to people and animals”, tức chỉ áp dụng cho người và động vật. Mặt cầu khuất nắng lạnh đến đâu là một câu hỏi khác.

Roveri chạy trên iPhone (iOS 18.6 trở lên) và tải về miễn phí. “Đi đâu bây giờ”, với mưa được vẽ theo từng giờ, thuộc Roveri Pro (đăng ký tùy chọn, có dùng thử miễn phí); ghi chuyến đi thì miễn phí. Xem bản thông tin đầy đủ, được kiểm chứng với mã nguồn, trên trang báo chí của Roveri, hoặc tải Roveri trên App Store.

Cứ lên đường.
Roveri nhớ giúp bạn.

Bắt đầu miễn phí. Không cần tài khoản. Chỉ có bạn, con đường và cuốn nhật ký giữ lại cả hai.