Motosiklet için kaç derece fazla soğuk sayılır?
Kesin sınır donma noktasının yakınıdır. 0 °C civarında, açık yoldaki buz çözüldükten sonra bile gölgedeki virajlarda, köprülerde ve üst geçitlerde kırağı ya da gizli buzlanma olabilir. Bunun üstünde sınırı termometreden çok ekipman ve hız belirler.
Tek bir sürüş için önemli olan sayı, sürüş hızında hissettiğin sıcaklıktır. Termometre 5 °C gösterirken 70 km/sa hızla giden bir motorcunun açıkta kalan cildinde hissedilen sıcaklık yaklaşık −2 °C olur.
Sezon için işe yarar ölçüt: günlük ortalamanın art arda altı gün 5 °C altında kalması. İklim bilimciler, günlük ortalama sıcaklık altı gün art arda 5 °C altında kaldığında büyüme mevsiminin bittiğini kabul eder; biz de sürüş sezonunu planlamak için bu kuralı ödünç alıyoruz. Tek bir soğuk gün sezonu bitirmez.
Motosiklet üzerinde hava nasıl hissedilir?
Motosiklet için rüzgâr soğuğu tablosu
| Hava | Şehir içi70 km/sa | Şehirlerarası90 km/sa | Otoyol130 km/sa |
|---|---|---|---|
| +10 °C | 4,7 °C | 4,1 °C | 3,2 °C |
| +5 °C | −2,3 °C | −3,1 °C | −4,2 °C |
| 0 °C | −9,3 °C | −10,2 °C | −11,7 °C |
| −5 °C | −16,3 °C | −17,4 °C | −19,1 °C |
| −10 °C | −23,4 °C | −24,6 °C | −26,5 °C |
Değerler, ABD Ulusal Hava Durumu Servisinin (NWS) rüzgâr soğuğu formülüyle her sütundaki hıza göre hesaplandı. Kesik çizgili otoyol sütunu, NWS’nin yayımladığı tablonun dışındadır. Bu değerler ekipmanın altındaki cilt için değil, açıkta kalan cilt içindir.
Sezon ne zaman biter?
Tek bir sürüş hızla ilgilidir. Sezon ise soğuk günlerin art arda gelmesiyle. Aşağıdaki basamaklar, herhangi bir motosiklet standardına değil, yayımlanmış iklim tanımlarına dayanan kendi pratik planlama ölçütümüzdür.
- Sezonun sonları <10 °C · 5 gün
Meteorolojik sonbahar. Hâlâ sürülür; sürüşlerini günün sıcak saatlerine göre planla.
- Sezon kapandı <5 °C · 6 gün
Son sürüşü planlamak ve motoru kışa hazırlamak için kullandığımız ölçüt.
- Kış ≤0 °C · 5 gün
Meteorolojik kış. Yolda buzlanma artık gerçek bir ihtimaldir.
2020 sonbaharında Münih bölgesinden alınan bu örnekte tek başına kalan iki soğuk gün sayacı sıfırladı; sezon ancak 20 Kasım’dan itibaren altı gün art arda soğuk geçince kapandı. Günlük ortalamalar NASA’nın POWER projesinden alındı.
Bunlar ortalama değerler. Seninkiler sürdüğün yere bağlı.
Roveri, bulunduğun yerde bugünün sürüş havasını gösterir; “Nereye gitsem?” ise çevrendeki varış noktalarını saat saat değerlendirir. “Nereye gitsem?” Roveri Pro’ya dahildir; Pro, ücretsiz deneme sunan isteğe bağlı bir aboneliktir.
Sayıların arkasında
Hesaplayıcı nasıl çalışır, şehir içi neden neredeyse otoyol kadar soğuktur ve bu sayfadaki her sayı nereden gelir?
Hissedilen sıcaklık hesaplama: hesaplayıcı nasıl çalışır?
Hesaplayıcı, açıkta kalan cildin hareket eden havada ne kadar hızlı ısı kaybettiğini tahmin eden ABD Ulusal Hava Durumu Servisinin (NWS) rüzgâr soğuğu formülünü kullanır. Motosiklette o rüzgârı sen kendin yaratırsın, bu yüzden formüldeki rüzgâr hızının yerine sürüş hızın girer. Bu yaklaşık bir hesaptır: formül ölçülen rüzgâr için kurulmuştur, bir sürücünün kendi hızı için değil. Gerçek rüzgâr da nereden estiğine göre hızına eklenir ya da ondan düşer. Hesaplayıcı gerçek rüzgârı hesaba katmaz.
“If the temperature is 0°F and the wind is blowing at 15 mph, the wind chill is -19°F. At this wind chill temperature, exposed skin can freeze in 30 minutes.”
Alıntının anlamı: sıcaklık 0 °F (yaklaşık −18 °C) ve rüzgâr 15 mph (yaklaşık 24 km/sa) iken rüzgâr soğuğu −19 °F’tır (yaklaşık −28 °C); bu değerde açıkta kalan cilt 30 dakikada donabilir.
NWS aynı sayfada iki sınır koyar ve hesaplayıcı ikisini de işaretler. Rüzgâr soğuğu “only for temperatures at or below 50°F”, yani yalnızca 50 °F (10 °C) ve altındaki sıcaklıklar için tanımlıdır; bu yüzden 10 °C üstünde hesaplayıcı aynı formülü genişletir ve sonucu tahmin olarak işaretler; bu sonuç hiçbir zaman termometreden sıcak çıkmaz. NWS tablosu da 60 mph’de biter, bu yüzden 97 km/sa üstündeki sonuç tablonun ötesine geçtiği için işaretlenir. Bu sayı çıplak cildi anlatır: kapalı bir vizör, rüzgâr geçirmeyen bir katman ve ısıtmalı elcikler hissettiğin sıcaklığı termometredeki değere yaklaştırır; ekipman tam da bu fark için vardır. Lastiklerin belli bir sıcaklığın altında tutunmayı bıraktığını da okursun. Tutuş; lastiğin hamuruna, lastiğin kendi sıcaklığına ve yola bağlıdır. Arkasında durabileceğimiz yayımlanmış bir eşik bulamadık, bu yüzden bu sayfa bir eşik vermiyor.
Şehir içi neden neredeyse otoyol kadar soğuk?
Formülde her ek km/sa bir öncekinden daha az etki eder, yani üşütmenin çoğu düşük hızlarda gerçekleşir. 5 °C havada duruştan 50 km/sa hıza çıkmak, cildinde hissedilen sıcaklığı 6,3 °C düşürür; 50 km/sa hızdan 130 km/sa hıza çıkmak ise yalnızca 2,9 °C daha düşürür. İnce bir montla şehir içinde yapılan kısa bir sürüşün otoyoldaki bir etap kadar sert hissettirmesinin nedeni bu: soğuğun çoğu, 50 km/sa sınırlı bölgeden çıkmadan gelir. Ne giydiğini de buna göre seç: sıcak eldivenler ve kapalı bir yaka, yalnızca şehir dışına uzanan uzun yolda değil, işe gidiş gelişte de işe yarar.
Sıcaklık dışında sürüşü ne belirler?
Yağmurun miktarı değil, saati
Bir günün toplam yağış miktarı neredeyse hiçbir şey söylemez. Sabah yedide yağan 20 dakikalık bir sağanaktan sonra dokuza kadar hava açılırsa sabahın kuru geçer; öğleden itibaren süren bir çisenti ise “%10 yağmur” görünen bir öğleden sonrayı mahveder. Önemli olan kuru penceredir: yağmursuz geçen ve yolun kurumaya vakit bulduğu art arda saatler. Yola çıkmayı ve dönmeyi planladığın saatlere bak; açık bir başlangıçtan sonra saat dörtte yağmur varsa dönüş yolu ıslak geçer. Günlük rakama değil, pencereye bak. Yine de yakalandıysan, yağmurda motor sürmek rehberimiz ıslak yolda nasıl sürüleceğini anlatır.
Rüzgâr: ortalama değil, rüzgâr hamlesi
Rüzgâr, motorcuların en çok küçümsediği etkendir. Ortalaması 25 km/sa olan ama 60 km/sa rüzgâr hamleleri yapan bir gün, sabit 25 km/sa rüzgârlı bir günden bambaşka bir sürüştür; özellikle açık yollarda ve köprülerde yandan gelen rüzgârda. Rüzgâr hamlesinin hızını ve yönünü oku. Sabit bir arka rüzgâr en az etkileyendir; yine de hamleler ve yolun yön değiştirmesi seni yerinden oynatır, aynı rüzgâr yandan geldiğinde ise seni şeridinin içinde kaydırır.
Sıcaklık ve ne giydiğin
Sıcaklık yalnızca donma noktasına yakınken kesin bir sınıra dönüşür. Bunun üstünde sınırı ekipman belirler. Kat kat giyinmek, rüzgâr geçirmeyen bir dış katman ve ısıtmalı elcikler 3 °C’lik bir sabahı rahat bir sabaha çevirebilir; üşümek de başlı başına bir güvenlik sorunudur, çünkü üşüyen eller yavaş ellerdir. Tahmindeki sıcaklığı bir hüküm değil, bir başlangıç sayısı olarak gör ve onu ekipmanına ve hızına göre ayarla.
Yol yüzeyi
Soğuğun asıl zararı yol yüzeyinde olur. 0 °C civarında, açık yoldaki buz çözüldükten sonra bile gölgedeki virajlarda, köprülerde ve üst geçitlerde kırağı ve gizli buzlanma görülür. Nemli sabahlar her seferinde aynı çukur yerlerde su birikintisi bırakır. Sonbahar buna ıslak yaprakları ve virajlara taşınan çakılı ekler. Bunların hiçbiri bir sıcaklık olarak görünmez; yollarının nerede soğuk ve ıslak kaldığına dair yerel bilgi olarak görünür.
MGM uyarıları
Türkiye’de Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), MeteoUYARI sisteminde soğuk hava dalgası, kar, buzlanma ve don gibi hadiseler için il ve ilçe bazında sarı, turuncu ve kırmızı uyarı verir; güncel uyarılar MGM’nin MeteoUYARI haritasında. Soğuk hava dalgası, kar ya da buzlanma ve don için turuncu ya da kırmızı uyarı varsa sürüşü ertele. Geçeceğin il ya da ilçeler için sarı uyarı varsa yola çıkmadan önce kontrol listesini daha dikkatli gözden geçir. MGM’nin uyarı seviyeleri bir motosiklet sınırı değildir; uyarı olmayan bir günde de gölgedeki bir köprü buz tutmuş olabilir.
Sezon kuralı nereden geliyor?
5 °C çizgisi, iklim indisleri uzman ekibinin (ETCCDI) tanımladığı büyüme mevsimi uzunluğu indisinden gelir: 1 Temmuz’dan sonra günlük ortalamanın 5 °C altında kaldığı ilk altı günlük dizi mevsimi kapatır. 10 °C ve 0 °C basamakları, İsveç Meteoroloji ve Hidroloji Enstitüsünün (SMHI) sonbaharın ve kışın gelişini tanımlama biçimidir: art arda beş gün 10 °C altı ve art arda beş gün 0 °C ya da altı. Bu kuralların hiçbiri motosiklet için yazılmadı. Onları kullanıyoruz, çünkü yayımlanmışlar ve tek bir kötü günü değil, havadaki kalıcı bir değişimi yakalıyorlar.
Sezonu kapatmanın bir de evrak tarafı var. Birleşik Krallık’ta motorunu kış boyunca garaja çeken sürücüler, Statutory Off Road Notification (SORN) bildirimiyle onu trafikten çektiklerini beyan eder; bu da motor yeniden vergilendirilip kullanıma dönene kadar yol vergisini durdurur.
Sıcak havada mı süreceksin? Aynı hesaplayıcı +45 °C’ye kadar sıcak havada motosiklet rehberimizde çalışır. Asıl soru hiç çıkıp çıkmamaksa, yola çıkmadan önce hava kontrol listesi yağmuru, rüzgâr hamlelerini, soğuğu ve gün ışığını kontrol edilecekleri sırayla ele alır.
NEREYE GİTSEM?
Tahmini simgeyle değil, saat saat oku.
Roveri’nin “Nereye gitsem?” özelliği, uygulamayla gelen 33.817 yerlik veri setinden çevrendeki varış noktalarını seçer, Apple WeatherKit’ten saatlik tahmini alır ve her birini saat saat değerlendirir. Kasaba başına tek bir günlük simge yerine, bu rehberin anlattığı saatlik ayrıntıyı gerçekten gidebileceğin yerlerde okur.
- Uygulamayla gelen 33.817 yerlik veri setinden, çevrendeki varış noktaları için saatlik değerlendirme
- Apple WeatherKit’ten alınan tahmin
BURASI SOĞUKKEN
Soğuk olmayan yeri bul.
Bulunduğun yerde sabah soğuk göründüğünde “Nereye gitsem?”, onun yerine gidebileceğin yerlerin sabahına bakar ve çevrendeki her varış noktasını saat saat sürüş havasına göre değerlendirir. Böylece soru sürüp sürmemek olmaktan çıkar, nereye gideceğin olur. “Nereye gitsem?” Roveri Pro’ya dahildir; Pro, ücretsiz deneme sunan isteğe bağlı bir aboneliktir.
Sürüş havasının iyi olduğu yeri bulmak
- Roveri’de “Nereye gitsem?” özelliğini aç.
- Roveri çevrendeki varış noktalarını saat saat sürüş havasına göre değerlendirir.
- Penceresi en iyi olan yeri seç ve yola çık.
Bu sayfa ortalamayı anlatır. Senin sürüşün bugün.
Roveri, bulunduğun yerde bugünün sürüş havasını gösterir.
Sık sorulan sorular
Motosiklet sürmek için kaç derece fazla soğuktur?
Motosiklet sürmek için ne kadar soğuğun fazla olduğunu iki sayı belirler. Tek bir sürüş için kendi hızındaki hissedilen sıcaklığa bak: 5 °C havada 70 km/sa hızda açıkta kalan ciltte hissedilen sıcaklık yaklaşık −2 °C olur. Sezon için işe yarar ölçüt, günlük ortalamanın altı gün art arda 5 °C altında kalmasıdır.
Bugün motosiklet sürmek için hava fazla soğuk mu?
Bugünün fazla soğuk olup olmadığına önce süreceğin hızdaki hissedilen sıcaklığa, sonra kuru pencereye, rüzgâr hamlelerine ve yol yüzeyine bakarak karar verilir. 5 °C havada ve 70 km/sa hızda açıkta kalan ciltte hissedilen sıcaklık zaten sıfırın altına iner; bu yüzden tahminden çok ekipman belirleyicidir.
Motosiklette 100 km/sa hızda hava ne kadar soğuk hissedilir?
Motosiklette 100 km/sa hızda, 5 °C hava sıcaklığında açıkta kalan ciltte hissedilen sıcaklık ABD Ulusal Hava Durumu Servisinin formülüne göre yaklaşık −3,4 °C olur. 0 °C hava sıcaklığında ise yaklaşık −10,6 °C olur. 97 km/sa üstünde sonuç, formülü, yayımlanmış tablosunun ötesine uzatır.
Motosiklet sezonu ne zaman biter?
Motosiklet sezonu için işe yarar kural şudur: günlük ortalama altı gün art arda 5 °C altında kaldığında sezon biter. Kural, ETCCDI iklim indisleri ekibinin büyüme mevsimi indisinden ödünç alındı, motosiklet için yazılmadı. Tek bir soğuk gün sezonu bitirmez.
Motosiklet için rüzgâr soğuğu tablosu var mı?
Evet, motosiklet için rüzgâr soğuğu tablosu bu sayfadaki hesaplayıcının altında. Tablo, 10 °C’den −10 °C’ye kadar hava sıcaklıklarında şehir içi, şehirlerarası ve otoyol hızlarında açıkta kalan ciltte hissedilen sıcaklığı ABD Ulusal Hava Durumu Servisinin rüzgâr soğuğu formülüyle verir.
Rüzgâr soğuğu motosiklet sürüşü için de geçerli mi?
Rüzgâr soğuğu sürücü için geçerlidir, yol için değil. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi rüzgâr soğuğunu “only for temperatures at or below 50°F and wind speeds above 3 mph”, yani yalnızca 50 °F ve altındaki sıcaklıklar ile 3 mph üstündeki rüzgârlar için tanımlar ve “applies only to people and animals”, yani yalnızca insanlar ve hayvanlar için geçerli olduğunu belirtir. Gölgedeki bir köprü tabliyesinin ne kadar soğuk olduğu ayrı bir sorudur.
Roveri iPhone’da (iOS 18.6 veya üstü) çalışır. Roveri ücretsiz indirilir; sürüş kaydetmek ücretsizdir. Yağmuru saat saat haritaya çizen “Nereye gitsem?” Roveri Pro’ya dahildir; Pro, ücretsiz deneme sunan isteğe bağlı bir aboneliktir. Kodla doğrulanmış bilgilerin tamamı Roveri basın sayfasında. Roveri’yi App Store’dan indir.