Yağmurda motosiklet sürmek güvenli mi?
Azalan tutuşa göre sürersen güvenli olabilir. Islak yolda lastiklerin daha az tutunur, bu yüzden durmak için daha uzun mesafe gerekir; yol en çok yağmur yeni başladığında, yüzeydeki yağ kenara akmadan önce kaygandır.
Gök gürültüsü istisnadır. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS), etrafta gök gürültülü fırtına varken dışarıda güvenli bir yer olmadığını söyler. Bu kurala göre motosiklet üzerindeki bir sürücü dışarıdadır.
Yağmur bekleniyor ve hâlâ çıkıp çıkmamaya karar veremedin mi? Bugün sürüp sürmeyeceğine karar vermek için hava kontrol listemiz, süreceğin saatleri, yağmur olasılığını ve miktarını, sürüşü ne zaman kısaltman, beklemen ya da ertelemen gerektiğini adım adım ele alır.
Yağmurun ne zaman geleceğini çıkmadan öğren.
Roveri’nin hava durumu kartı bulunduğun yerde önümüzdeki yağmurlu saatleri işaretler ve kurak günlerden sonra yağmur geliyorsa seni uyarır. Roveri Pro’ya dahil olan “Nereye gitsem?” özelliği çevrendeki yerleri saat saat değerlendirir; böylece nerenin kuru kaldığını görürsün.
Islak yolda sürüş
Nasıl sürülür, yol nerede en kaygandır ve ne zaman durulur?
Yağmurlu havada motosiklet nasıl sürülür?
ABD’deki Motorcycle Safety Foundation’ın (MSF) Motorcycle Operator Manual adlı el kitabı, ilk olarak ABD karayolu güvenliği kurumu NHTSA ile yapılan bir sözleşmeyle hazırlandı. El kitabı ıslak yolda sürüşü birkaç alışkanlığa indirger:
- Kaygan yerin üstünde değil, öncesinde yavaşla. Motosikletinin durmak için daha uzun mesafeye ihtiyacı vardır ve el kitabı özellikle ıslak virajlara girmeden önce hızı düşürmeyi vurgular.
- Daha fazla mesafe bırak. El kitabının olağan asgari takip mesafesi öndeki aracın iki saniye arkasıdır; kaygan yolda bunu üç saniyeye ya da daha fazlasına çıkarmanı söyler.
- Yumuşak sür. Hızdaki ya da yöndeki her ani değişiklik kaymayı başlatabilir; bu yüzden gaz açmayı, vites değiştirmeyi, dönmeyi ve frenlemeyi olabildiğince yumuşak yap.
- İki freni birlikte kullan. Ön fren kaygan yüzeyde de çalışır. Ön tekerlek kilitlenmesin diye kolu yavaş yavaş sık.
Yol nerede en kaygandır?
- İlk yağmur. El kitabı, ıslak asfaltın en kaygan hâlini yağmur yeni başladığında, yüzeydeki yağ yol kenarına akmadan önce yaşadığını söyler. Bir süre vermez; biz de vermiyoruz.
- Boya ve metal. Şerit çizgileri, çelik plakalar ve rögar kapakları, özellikle ıslakken zayıf tutuş sağlar. Birleşik Krallık Highway Code, diğer sürücüleri motorcuların rögar kapaklarından ve yağlı ya da ıslak yerlerden aniden kaçmak zorunda kalabileceği konusunda uyarır. Ayrıca tüm yol kullanıcılarından, özellikle motorculardan, tramvay raylarının, hele ıslakken, yakınında daha dikkatli olmalarını ister.
- Şeridin ortası. Otomobillerden damlayan yağ orada birikir ve el kitabı ıslakken burasının tehlikeli olabileceğini söyler. Yağmur başladığında öndeki araçların bıraktığı tekerlek izlerinde sürmeyi önerir.
- Yapraklar ve yağ lekeleri. El kitabı, köprülerdeki ve gölgedeki buz uyarısının hemen ardından ıslak yüzeylerin ve ıslak yaprakların da “aynı derecede kaygan” olduğunu söyler. Durduğunda ayağını bastığın yerdeki bir yağ lekesi de seni kaydırıp düşürebilir.
- Yoldaki oluklar ve köprü ızgaraları. Bunlar motoru yalpalatabilir. El kitabına göre bu his genellikle tehlikeli değildir: gevşe, hızını sabit tut ve dümdüz geç.
Yol eşit şekilde de kurumaz: el kitabı, yolun bazı bölümlerinin ötekilerden daha hızlı kuruduğunu belirtir.
Görmek ve görünmek
Highway Code’un 227. kuralının dediği gibi yağmur ve diğer araçların sıçrattığı su hem görmeyi hem görünmeyi zorlaştırır. Vizör yağmuru yüzünden uzak tutar; el kitabı göz korumasının çiziksiz olmasını ve buğuyu azaltmak için hava almasını ister. Yola çıkmadan önce vizörünün temiz olduğundan emin ol. Görünmek için el kitabının en iyi önerileri parlak turuncu, kırmızı, sarı ya da yeşil montlar ve reflektörlü, parlak renkli giysilerdir.
Sıcak ve kuru kalmak
Islanmak yalnızca rahatsız edici değildir. El kitabı açık konuşur: uyuşmuşsan motosikleti iyi kontrol edemezsin; rüzgâr, soğuk ve yağmur da seni çabuk yorar. Soğuk ya da yağışlı havada giysilerin seni sıcak ve kuru tutmalıdır. El kitabı, hızda yırtılmaya ve balon gibi şişmeye dayanıklı, motosiklet için tasarlanmış yağmurlukları önerir.
Soğuk, illa ki donmak anlamına gelmez. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), yağmur ya da terle üşüyen birinde hipoterminin 4,4 °C üstünde bile görülebileceğini belirtir. Islak ekipman ve sürüş rüzgârı birbirine eklenir; kışın motor sürmek rehberimizdeki motosiklet için rüzgâr soğuğu tablosuna bak.
Su birikintileri ve gök gürültülü fırtınalar
Su birikintileri. Lastikler yol yerine bir su tabakasının üstünde gittiğinde (su kızağı) direksiyon hâkimiyeti ve fren gücü ciddi biçimde düşer. Lastik üreticisi Bridgestone, etkenler arasında hızı, diş derinliğini ve suyun derinliğini sayar; ancak sayfası otomobiller için yazılmıştır. Highway Code’a göre direksiyon tepkisizleşirse muhtemelen su lastikleri yoldan ayırıyordur; gazı bırak ve hızını yavaş yavaş düşür. Su basmış bir yol ise başka bir konudur: ABD Ulusal Hava Durumu Servisi, hızlı akan 6 inçlik (15 cm) suyun bir yetişkini devirebileceğini ve sel suyuna girmenin asla güvenli olmadığını söyler.
Gök gürültülü fırtınalar. Ulusal Hava Durumu Servisinin kuralı “When Thunder Roars, Go Indoors”, yani gök gürlediğinde içeri gir: gök gürültüsünü duyabiliyorsan yıldırımın erişebileceği mesafedesin ve dışarıda güvenli bir yer yoktur. Güvenli sığınaklar sağlam bir bina ya da camları kapalı, metal tavanlı kapalı bir araçtır; NWS ayrıca lastiklerin seni korumadığını ekler. Motosiklet bu sığınaklardan hiçbiri değildir. Buradan çıkardığımız öneri şu: gök gürlemeye başladığında yoldan çık ve bir çatı altında geçmesini bekle. NWS, son gök gürültüsünden sonra en az 30 dakika içeride kalmayı söyler.
MGM uyarıları. Türkiye’de Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), MeteoUYARI sisteminde yağmur, sağanak ve gök gürültülü sağanak gibi hadiseler için il ve ilçe bazında sarı, turuncu ve kırmızı uyarı verir; güncel uyarılar MGM’nin MeteoUYARI haritasında. Yağmur, sağanak ya da gök gürültülü sağanak için turuncu ya da kırmızı uyarı varsa sürüşü ertele. Geçeceğin il ya da ilçeler için sarı uyarı varsa yola çıkmadan önce kontrol listesini daha dikkatli gözden geçir. MGM’nin uyarı seviyeleri bir motosiklet sınırı değildir; uyarı olmaması da ıslak yolu daha az kaygan yapmaz.
Yağmurda kazalar ne kadar sık?
Motosiklet kazalarının ne kadarının yağmurda olduğuna dair doğrulayabildiğimiz, yayımlanmış bir oran yok. ABD yollarındaki tüm araçlar için Federal Karayolları İdaresi (FHWA), NHTSA verilerinin 2019–2023 ortalamasıyla yılda yaklaşık 745.000 hava koşullarına bağlı kaza sayar; bu, tüm kazaların kabaca %12’sidir. Bunların %77’den fazlası yağmurda ya da çiselemede olur ve yağmurdaki kazalar yılda yaklaşık 2.810 kişinin ölümüne yol açar. Başka bir deyişle, hava koşullarına bağlı kazaların çoğu yağmurda olur.
Islak sürüşlerin Roveri’de
Roveri, telefonun cebindeyken sürüşü kaydeder. Sürüş bittiğinde Roveri, rota boyunca en fazla 8 noktanın hava durumunu Apple WeatherKit’ten alır ve sürüşe ekler. Bu ölçümlerin en az %15’i yağmurluysa sürüş, yağmurlu bir sürüş olarak sınıflandırılır. İstatistiklerin, sürüşlerinin kaç tanesinin ıslak havada geçtiğini sayar. Yola çıkmadan önce, en az 24 kuru saatin ardından yağmur geliyorsa Ana Sayfa sekmesindeki hava durumu kartında “Kurak günlerden sonraki ilk yağmur – yol yağlanır, tutuş azalabilir” yazar. Bunların hepsi ücretsizdir. Roveri Pro yağmurda sürdüğün mesafeyi ve “Nereye gitsem?” özelliğini ekler: “Nereye gitsem?” çevrendeki saatleri değerlendirir ve yağmur olasılığı %40 ya da üzerindeyse veya saatte 0,5 mm ya da daha fazla yağmur bekleniyorsa o saati “Uygun değil” olarak işaretler.
Yağmurda da güneşte de sürüşün saklanır.
Roveri sürüşünü ve yol boyunca havayı kaydeder.
Sık sorulan sorular
Yağmurda motosiklet kullanmak güvenli mi?
Yağmurda motosiklet kullanmak, azalan tutuşa göre sürersen güvenli olabilir. Islak yolda lastiklerin daha az tutunur; bu yüzden kaygan yüzeylerden ve ıslak virajlardan önce yavaşla, öndeki araçla arana üç saniye ya da daha fazla mesafe bırak, frenini ve direksiyonunu yumuşak kullan. Birleşik Krallık Highway Code’a göre ıslak yolda duruş mesafeleri en az iki katıdır.
Yağmurda yol ne zaman en kaygandır?
Yağmurda yol, yağmur yeni başladığında, yüzeydeki yağ yol kenarına akmadan önce en kaygandır. Motorcycle Safety Foundation’ın Motorcycle Operator Manual adlı el kitabı böyle anlatır. Şerit çizgileri, çelik plakalar, rögar kapakları ve şeridin yağlı ortası ıslakken daha da kayganlaşır.
Yağmurda ön fren kullanılır mı?
Evet, yağmurda ön fren kullanılır. Motorcycle Operator Manual, ön frenin kaygan yüzeyde de etkili olduğunu söyler ve iki freni birlikte kullanmayı, tekerlek kilitlenmesin diye ön fren kolunu yavaş yavaş sıkmayı önerir.
Gök gürültülü fırtınada motosiklet sürülür mü?
ABD Ulusal Hava Durumu Servisi, etrafta gök gürültülü fırtına varken dışarıda güvenli bir yer olmadığını ve yalnızca sağlam bir binanın ya da metal tavanlı kapalı bir aracın sığınak sayıldığını söyler. Bu kurala göre motosiklet üzerindeyken dışarıdasın; bu yüzden önerimiz yoldan çıkmak ve son gök gürültüsünden sonra en az 30 dakika beklemektir.
Roveri iPhone’da (iOS 18.6 veya üstü) çalışır. Roveri ücretsiz indirilir; sürüş kaydetmek ücretsizdir. Sürüşlerin havası da ücretsiz kaydedilir. Yağmuru saat saat haritaya çizen “Nereye gitsem?” ve yağmurda sürülen mesafe ayrıntısı Roveri Pro’ya dahildir; Pro, ücretsiz deneme sunan isteğe bağlı bir aboneliktir. Kodla doğrulanmış bilgilerin tamamı Roveri basın sayfasında. Roveri’yi App Store’dan indir.